DEMOKRATIJA U RALJAMA NEDEMOKRATSKIH METODA

IZVJEŠTAJ SA REGIONALNE KONFERENCIJE „DRŽAVNO KORIŠĆENJE SILE – POLICIJSKA REPRESIJA ILI DEMOKRATSKO PRAVO DRŽAVE”

PANEL III

DEMOKRATIJA U RALJAMA NEDEMOKRATSKIH METODA

Panelisti na trećem panelu su bili Jovana Kisin Zagajac, advokatica i aktivistkinja iz Banje Luke, Igor Ličina, službenik za ljudska prava u Misiji Organizacije za evropsku bezbjednost i saradnju u BiH i Vanja Stokić, urednica eTrafike i aktivistkinja iz Banje Luke.

Prvo pitanje se odnosilo na to da li je odnos demokratskih ustanova prema građanima ustvari iskazivanje moći. Kisin Zagajac je odgovorila da, nažalost, u našem društvu demokratija postoji samo na papiru. Institucije se trude da formalno-pravno ispoštuju sve procedure i postupke, ali da u praksi prava građana trpe konstantna kršenja. Potpitanje moderatora Lučke, upućeno prema Kisin Zagajac je glasilo da li je to zbog manjka obuke i obrazovanja ili volje, na šta je odgovoreno da je to zbog svih nabrojanih razloga pomalo. Policija je organ sile i moći i zato je privlačan profilima ličnosti kojima posjedovanje određene sile u odnosu na druge ljude imponuje i predstavlja značajnu stvar.

Igoru Ličini je postavljeno pitanje koliko se u BiH poštuju standardi slobode okupljanja na šta je on odgovorio konstatacijom da se BiH obavezala na najviši stepen zaštite ljudskih prava i da je nivo međunarodnih obaveza izuzetno veliki što izaziva probleme u sprovođenju, naročito imajući u vidu da je policijsko obrazovanje od četiri godine svedeno na nivo šestomjesečnog kursa, što dovodi do velikog manjka kompetencija za sprovođenje i očuvanje visokih standarda ljudskih prava. Dodatni problem je često prebacivanje odgovornosti između različitih državnih organa kako bi u konačnici svi bili amnestirani od iste.

Na pitanje vezano za ponašanje policije prema izbjeglicama i migrantima Vanja Stokić je pričala o svom iskustvu vezanom za susrete sa policijom i izbjeglicama i migrantima. Pri tome je govorila o praksi u kojoj su policajci tukli migrante i o primjerima kada su maskirana lica sa nejasnim oznakama upadali u skvotove u kojima se nalaze migranti i izbjeglice kako bi vršili nasilje nad njima, usput ih pljačkajući. Takođe, istakla je kako je ima dosta iskustva u odnosu medija i policije, i kako određene institucije hvale svoj odnos prema novinarima, dok je u stvarnosti situacija upravo drugačija i da se na odgovore na neka pitanja i informacije čeka i po godinu dana. Vanja Stokić je govorila i o stvaranju narativa u javnosti i etiketiranju migranata i izbjeglica, kao i pripadnika drugih organizacija kao nasilnika i kriminalaca, što se često radi i od strane najviših nivoa vlasti. Odgovor na pitanje je završila sa konstatacijom da su političari koji tvrde da je situacija sjajna i da se poštuju ljudska prava u stvari čisti licemjeri. 

Dejan Lučka je postavio i pitanje kakav je odnos između medija i policije, u svjetlu važećih smjernica OEBS-a na tom polju. Igor Ličina je naveo da je sloboda medija izuzetno važna i da postoje male promjene u percepciji položaja novinara i novinarki kod građana, što se vidi iz rezultata relevantnih anketa koji su ranije pokazivale da skoro jedna četvrtina ispitanika smatra da je nasilje nad novinarima opravdano ili bi moglo biti opravdano, a koje sada pokazuju da više od 90% građana smatra da je bilo kakvo nasilje nad novinarima nedopustivo.

Kisin Zagajac je u okviru debate istakla da je stvar svakog pojedinca koliko će prava lično osjećati i konzumirati ali da je potrebno da se bude dosadan i uporan građanin i pored otežavajućih okolnosti kao što su pravna komplikovanost BiH. Brojnost, solidarnost, okupljanje i pravna borba su jedini način da se dođe do rezultata. Građani su svojom pasivnošću razmazili nosioce javnih funkcija i to je potrebno iz korijena promijeniti. U tom pogledu je moguće iskoristiti razne mehanizme i akcije, a jedna od njih može biti plasiranje javnosti statističkih podataka o tome koliko su građani dobili sudskih sporova protiv države jer taj broj nije uopšte mali. Tako bi se srušio mit o nemoćnom građaninu i moćnoj državi.

Jedna od marginalizovanih grupa u našem društvu su pripadnici LGBT+ populacije koji su diskriminisani na mnogo načina, a Vanja Stokić je posebno istakla jedan koji se tiče organizacije javnih okupljanja. Iako postoje mnoga javna okupljanja koja budu prijavljena policiji, samo za okupljanja ove populacije građana bivaju propisana pravila da sami organizatori moraju obezbijediti betonske barijere i ograde duž rute šetnje, privatno fizičko obezbjeđenje skupa i sve drugo što organizatori ostalih sličnih skupova nisu u obavezi sami da urade. Na taj način se flagrantno krše ustavom zagarantovana prava na jednakost i slobodu okupljanja, a ova grupa građana direktno i grubo biva diskriminisana.

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana.